Bizar: de schikkingen

Is deze zaak op zichzelf al ongebruikelijk en moeilijk te geloven, de gebeurtenissen rond de schikkingen spannen helemaal de kroon (de lezer zij gewaarschuwd).
Dick werd verteld dat als hij van de erfenis af zou zien, de hele zaak zou komen te vervallen, omdat hij dan geen motief zou hebben, ofwel ‘zonder motief geen moord’.
Dit was merkwaardig, want Dick was toch een moordenaar met voorbedachte rade? Zou hij dan op het moment dat hij van de erfenis afzag opeens geen moordenaar meer zijn? En was dan opeens ook de doodsoorzaak met terugwerkende kracht veranderd? Wat was dan de ‘nieuwe’ doodsoorzaak?

Notaris doet schikkingsaanbod

Het eerste aanbod werd gedaan enkele weken na het overlijden, toen Dick opgepakt was en in de Bijlmerbajes zat. De notaris van de familie kwam op bezoek en deed het genoemde voorstel aan Dick. Het was eigenlijk zo’n raar idee dat er eerst helemaal niet serieus over nagedacht werd door Dick en zijn advocaat. Dick weigerde in ieder geval.
Dr. Laane: ‘Als huisarts bezocht ik Dick om de week in de gevangenis en daar hoorde ik inderdaad dat Dick bezoek van de notaris gehad had. Ik begreep het eerst nog niet helemaal; een moordaanklacht kan vervallen vanwege een erfenis? Had ik toen kunnen weten dat het allemaal nog veel gekker zou worden?’

Familie weigert tweede schikking op Dick's voorwaarden

Na de veroordeling (wegens verwaarlozing) bij de rechtbank werd er opnieuw gesproken over een schikking. Dick had nagedacht en besloten dat hij (los van de strafzaak) wel een schikking wilde, maar dan in drie delen: hij een derde, en de beide kinderen tweederde (dit leek hem een redelijk).
Dit werd door de familie afgewezen. Er werd gemeld dat Dick hoogstens vijftig- tot honderdduizend gulden zou kunnen krijgen. Dat de zaak door deze schikking zou komen te vervallen, was eigenlijk toen niet meer aan de orde.

Justitie corrupt?

Naar de mening van Dick en zijn medestanders was niet Dick ‘op de erfenis uit’ (in de zin dat hij ongeoorloofde dingen zou hebben gedaan), maar juist de familie. Zij wisten dat het moord-verhaal niet waar was. De schikking was het cynische bewijs. Immers, hoe kan iemand schikken met de moordenaar van zijn moeder? Je kunt toch niet opeens een moordaanklacht intrekken als je in ruil daarvoor de erfenis krijgt?
De moord-beschuldigingen waren alleen maar bedoeld om Dick schrik aan te jagen en hem tot een schikking te dwingen. Men had waarschijnlijk nooit gedacht dat het deze afloop zou hebben (en dat er twintig jaar later op deze plaats op terug gekomen zou worden).
Toen de familie van het huwelijk hoorde, realiseerde men zich direkt dat de enige kans om het geld alsnog in handen te krijgen een strafzaak wegens moord was. Normaal is de huwelijkswetgeving duidelijk. Men wist dat moeder de kinderen expres onterfd had, want de dochter stelde zelfs op schrift dat ‘ze het wel verwacht had’.
Direkt na het overlijden werd de politie gebeld, niet als argwanende familie met een vraag om een onderzoek, maar met de keiharde bewering dat ‘moeder vermoord was’. Dat kon men helemaal niet weten, want er was helemaal geen informatie beschikbaar. Veel later werd het verhaal breed herhaald (via de advocaat) tegenover het Parool.
Volgens Dick en zijn medestanders heeft de familie (de zoon is jurist) geweten dat Dick in een kwetsbare positie zat, vanwege de ‘rare’ aard van de situatie en vanwege de goede bekendheid van de zoon met de werking van het justitiële apparaat.
De schikking (die even uitdrukkelijk als illegaal) mede namens Justitie werd aangeboden, toonde aan dat Justitie zich willig als instrument in een erfeniskwestie liet gebruiken.

Men wist dat het niet waar was

De vele merkwaardige toevallen in deze zaak kunnen bij politie en familie niet onopgemerkt zijn gebleven. Dick en zijn medestanders zijn er dan ook van overtuigd dat men wist dat het niet waar was.
Immers:

• Men was bereid tot een schikking van de strafzaak;
• Men wist dat het proces-verbaal met de alcoholbepaling van de aangetroffen rum ‘verdwenen’ was en dat de 90%-rum uit het vonnis nooit fysiek aangetoond is;
• Men wist van de afwijkende mening van de behandelend specialist; die had zeker de zaak onderuit gehaald. Een formeel vervolgverhoor was afgelast;
• Men wist dat de mannelijke kroongetuige zou gaan bijdraaien, daarom werd hij via een truc buiten het proces gehouden;
• Men wist dat mevrouw expres getrouwd was vanwege de erfenis (dat had ze zwart-op-wit bevestigd), mede gezien de slechte familieverhoudingen, en niet omdat Dick haar zover gekregen had;
• De verklaring van de zuster (het huwelijk was haar idee) was bekend (en ontlastend voor Dick);
• Ook de vele leugens die samen zo effectief de karaktermoord vormden, waren te talrijk om toevallig te zijn. Ze waren in samenspraak met de familie opgesteld.

Men wist heel goed dat Dick goed voor haar zorgde en absoluut niet vanwege de erfenis bij haar gekomen was. Let op: het is natuurlijk of-of: de twee verhalen (Dick verdiende de erfenis voor zijn goede zorgen of Dick vermoordde haar) zijn niet tegelijkertijd waar.

Is het verhaal tot hier aan toe al bizar: deze zaak heeft naast het strafrechtelijk verloop ook een unieke rechtsgang in het civiel recht tot gevolg gehad: de Hoge Raad heeft voor de eerste keer in de geschiedenis van het huwelijksvermogensrecht een huwelijk achteraf in vermogensrechtelijke zin ongedaan gemaakt, zodat Dick het deel wat hij kreeg toen hij trouwde, ook niet kreeg. Dit vonnis staat nu in alle leerboeken huwelijksvermogensrecht.
Het ontbinden van het huwelijk zelf is ook geprobeerd, maar niet gelukt, omdat de ambtenaar van de burgerlijke stand volhield dat aan alle voorwaarden voldaan was (hij had vanwege de situatie extra opgelet).

Als het juist is dat het familie en Justitie alleen om de erfenis ging, komt er ook antwoord op een andere vraag: als Dick met beide kroongetuigen samen de moord gepland zou hebben, waarom zijn die dan vrijuit gegaan? Waren die dan niet medeplichtig? Ze zouden volgens justitie meeprofiteren van de erfenis. Maar wat gebeurde er? De vrouw ging vrijuit omdat zij opeens werd vrijgelaten en daardoor in plaats van verdachte kroongetuige kon worden (hoewel ze zichzelf en haar vriend belastte). De man was weliswaar aangeklaagd, maar werd vrijgesproken. Hadden beiden dan geen moordplannen gehad?