Juridische trucs

Zoals bij andere bekende dwalingen ook het geval is zijn er in deze zaak talloze problemen met de bewijsmiddelen. Dat is logisch, omdat men immers niet iets kan bewijzen wat niet gebeurd is (gelukkig heeft Dick die zekerheid nog).
Ten overvloede zij gemeld dat het hier niet om nevengeschikte details gaat (kleur van de vluchtauto) maar om cruciale onderwerpen die de kern van het bewijs raken.

Eerste klap daalder waard

Niet echt een juridische truc, maar het optreden van de familie direkt na het overlijden is er een van grote voortvarendheid. Men leek te weten dat zaken als deze hun eigen momentum hebben, en dat het erg moeilijk is een rijdende trein tot stilstand te brengen. Men ging er gelijk vol in: niet vragen om een onderzoek, maar direkt en zonder voorbehoud stellen dat er van moord sprake was. Er is in de dagen na het overlijden voortdurend kontakt geweest tussen de familie en de politie.

Huisvriendin opeens getuige

Tijdens de verhoren waarin het bevriende echtpaar de belastende verklaringen aflegde, was de theorie dat men samen de dood van de oude dame gepland had, en dat het echtpaar zou delen in de erfenis. Dat is voor waar aangenomen in het vonnis van het gerechtshof.
Echter, ongeveer een maand na afloop van de verhoren werd de huisvriendin opeens vrijgelaten. Tot dan toe was zij verdachte. Dat had tot gevolg dat er geen zaak zou kunnen zijn, omdat medeverdachten immers niet tegen elkaar kunnen getuigen. Er was buiten de getuigenverklaringen geen belastende informatie.
Opeens werd zij kroongetuige en mede op haar verklaring werd Dick veroordeeld. Dus het beramen van moord was bij Dick aanleiding tot veroordelen, terwijl de vrouw vrijuit ging.
Niemand vroeg de huisvriendin of zij niet eerder tegen deze plannen had moeten protesteren, en waarom ze het dan niet aan de politie gemeld had.

Naar de geest van de wet had de huisvriendin nooit mogen getuigen tegen haar vriend; immers familie in de eerste graad hoeft dat niet. Alleen omdat ze toevallig niet getrouwd waren, kon men dit doen. Als ze niet had getuigd, was ze dan ook vrijgelaten?

Huisvriend buitengehouden

De mannelijke kroongetuige was minder meegaand dan zijn vrouw: direkt na de verhoren had hij duidelijk laten weten dat er flauwekul verteld was en dat hij zijn belastende verklaringen zou intrekken.
Natuurlijk hadden de advocaten van Dick daar gaarne gebruik van gemaakt. Echter, via de medeverdachte-constructie (beide zaken werden als één zaak behandeld, waardoor de medeverdachte-regel gold) kon de man helemaal niet ondervraagd worden en golden alleen eerdere de verklaringen voor de recherche.
Deze regel was eigenlijk bedoeld om te voorkomen dat meerdere verdachten elkaar beschuldigen, maar hier precies andersom toegepast.
De man werd vrijgesproken; merkwaardig gezien het feit dat in het vonnis betreffende Dick de samenzweringstheorie voor waar werd gehouden.

Motief: geen motief

Als motief voor de moord werd steeds de erfenis genoemd. Dit lijkt plausibel, want na overlijden van de dame zou het geld naar de Dick gaan. Dit een weergave die weliswaar goed klinkt, maar niet in overeenstemming met de feiten is. Immers, men was bewust in gemeenschap van goederen getrouwd, dus Dick was eigenaar van de helft van het vermogen. Toen zij overleed, zou hij een erfdeel (een derde van de andere helft) erbij krijgen, zijnde tweederde van het totaal (ca. 2.4 miljoen gulden). Dick zou dus van het halve vermogen naar tweederde gaan. Maar is dat een motief? Dick was al miljonair, zou die vier ton extra een reden zijn om een moord te plegen, met alle risico’s van dien? Zou een scheiding niet veel makkelijker geweest zijn?

Verdwenen moordwapen

De eerste rum: papieren rum als moordwapen

Gesteld is dat Dick zijn vrouw Surinaamse rum van 90% door de soep en door de mixdrank gemengd zou hebben. De kroongetuige (de vrouw) zou deze rum uit Suriname hebben meegenomen zodat Dick daaruit rum-cola kon maken.
De politie rapporteerde uitgebreid over de fabriek, het merk en het hoge alcoholpercentage van de rum. Echter, de 90%-rum zelf is nooit fysiek gesignaleerd. Er wordt in het vonnis geen fles genoemd, geen alcoholbepaling, geen moment van inbeslagname, noch enige test of laboratoriumbepaling. De fatale rum bestaat in het dossier alleen uit de verklaring van de kroongetuige; alleen op papier.

De tweede rum: de echte rum

Wel is er in het dossier sprake van inbeslagname van ‘een’ fles rum, alsmede teruggave van dezelfde rum. Deze rum, die blijkens de inbeslagname en teruggave echt feitelijk en aanwijsbaar bestaan heeft, komt verder nergens ter sprake, en zeker niet in de beschrijving van de rum die Dick aan mevrouw gegeven zou hebben.
Buitengewoon curieus is het ontbreken van enig spoor van de analyse van de inbeslaggenomen rum. Het eerste wat vrijwel gebeurt met inbeslaggenomen drank is de alcoholbepaling. Het is erg onwaarschijnlijk dat er geen proces-verbaal van deze bepaling is geweest.

Samenhang

Het duurt even voordat de samenhang hier duidelijk wordt: de echte, inbeslaggenomen rum is niet de ‘fatale’ rum is, want dat staat niet in het vonnis. En als de 80%-rum de fatale rum was, waar is de alcoholtest waar dat op gebaseerd is? Waarom staat er helemaal niets in het dossier en het vonnis over de fysieke aanwezigheid en onderzochte eigenschappen van de fatale 80%-rum?
Evenmin wordt enige helderheid verschaft over de echte, inbeslaggenomen rum. Het is meegenomen en het is teruggegeven, dat staat op papier. Maar wat er tussenin mee gedaan is, is niet bekend.
Zouden er werkelijk twee soorten rum geweest zijn, de inbeslaggenomen rum en de 80%-fatale rum?
Of zou de alcoholtest hebben uitgewezen dat het gewone rum was, hetgeen niet bij de uitkomst van de verhoren paste, en heeft men het proces-verbaal maar ‘achterwege gelaten’?

Net zo suspect is het feit dat boven water kwam toen de gegevens over de fabriek werden nagetrokken. Dr. Laane ontdekte dat de fabriek zeven jaar voor de fatale dag was gesloten wegens een faillissement. Dat stond uiteraard niet in de stukken vermeld. Moeten wij geloven dat de politie wel alle gegevens over de fabriek kan opzoeken (en geloofwaardig kan presenteren) maar dan niet ontdekt dat de fabriek al lang niet meer bestaat?

Brief zuster weg

De rol van de zuster van mevrouw is volgens Dick zorgvuldig ‘onder de pet’ gehouden. Het huwelijk was eigenlijk haar idee, ontstaan toen beide dames spraken over de toekomst van Dick als butler. De zuster was altijd erg aardig tegen Dick en liet meerdere malen merken dat zij erg blij was dat Dick voor mevrouw zorgde. Zij gunde Dick ook de erfenis van harte. Toen Dick dan ook naar New York belde dat mevrouw overleden was, reageerde de zuster onder meer met de opmerking dat het met de erfenis in ieder geval zou gaan ‘zoals mijn zuster dat wilde’. Zij stond erop dat Dick aparte bloemen namens haar zou bestellen (niet samen met de kinderen) en zegde toe het geld per post te zullen versturen. Merkwaardig was dat de rechter-commissaris wel gezegd heeft dat er post uit New York gekomen was, maar dat de brief zelf (met vrijwel zeker lovende woorden voor Dick) nooit boven water gekomen is.

PV Specialist weg

In de onderzoeksfase is de recherche op bezoek geweest bij de internist van mevrouw van Wylick, dr. Stevens. Hij stelde in een latere brief dat hij de recherche duidelijk had verteld dat hij niet geloofde in het alcohol-en-medicijnen-verhaal. Dit zou ter zitting natuurlijk problematisch geweest zijn daar de specialist in dit geval hoofddeskundige omtrent de gezondheid van mevrouw was.
Afgesproken werd dat er een tweede, formeel-medisch verhoor plaats zou vinden waarin dr. Stevens zijn conclusies formeel zou toelichten op basis van zijn medische dossier van mevrouw.
Dit verhoor is echter door de politie afgelast. De afwijkende visie van de specialist is daardoor niet in de stukken opgenomen, en is niet aan dr. Zeldenrust verstrekt, op wiens oordeel het vonnis gebaseerd werd.